gedachten bij de week door Nienke Driesse

Wat hebben appelmoes, een gift uit Engeland en shampoo met elkaar te maken? Veel: ze hebben namelijk alle drie te maken met de Buurtkast! Voor wie de kast nog niet eerder heeft gezien: de kast staat in de Waterstraat en ‘leunt’ tegen één van de kerkmuren aan. Sinds een maand ben ik coördinator van deze Buurtkast. Er is al veel gebeurd, meer dan ik van tevoren had kunnen bedenken. De Buurtkast — of weggeefkast, of free library, of gewoon ‘het kastje bij de kerk’, alle omschrijvingen komen voorbij — heeft een veel centralere rol in de stille Waterstraat dan je zou verwachten.

De omloopsnelheid van de gedoneerde spullen en producten is tot mijn verrassing torenhoog. Het gebeurt maar zelden dat neergelegde spullen en producten langer dan één of twee dagen blijven liggen. Er wordt dan ook van alles neergelegd en gedoneerd: tweedehands schoenen en kleding, voedsel, hygiëneproducten… Als je de kast ’s avonds bevoorraadt en er de volgende ochtend weer langskomt zijn alle neergelegde producten alweer meegenomen. Andersom zijn er in de tussentijd vaak de meest verrassende dingen achtergelaten. Ook voorwerpen waarvan je niet direct ziet hoe iemand die nog kan gebruiken vinden binnen een paar dagen een nieuwe eigenaar. Enkel de boeken die onderaan in de kast staan blijven soms wat langer liggen. Kortom, de Buurtkast voorziet duidelijk in een behoefte, het is een soort mini-economie.

De Buurtkast leidt trouwens ook tot allerlei nieuwe ontmoetingen en verbindingen. Zo ontmoette ik, toen ik de kast bevoorraadde, een wijkbewoner die regelmatig een weggeefmarkt organiseert. Ze vertelde dat ze de kleding die overblijft van de markt vaak in de Buurtkast legt. Als wij elkaar niet toevallig (?) tegen het lijf waren gelopen hadden we dit nooit van elkaar geweten. Ook tipte ze mij over een plek waar regelmatig eten over is. We hebben contactgegevens uitgewisseld en wie weet wat er nog uit ontstaat. De komende tijd ga ik onderzoeken of ik meer van dit soort contacten kan leggen om de kast nog beter te bevoorraden. Regelmatig zie ik potten appelmoes en andere conserven en hygiëneproducten in de kast staan. Ik ben altijd benieuwd wie degene is die telkens deze producten neerzet. Je ziet elkaar (meestal) niet, maar door wat er achtergelaten en meegenomen wordt krijg je wel een beeld.

Zo ontstaan er allemaal verbindingen. Het doet mij, vrij geïnterpreteerd, denken aan de ‘gouden lijnen’ uit de ochtenddienst van afgelopen zondag. In tegenstelling tot bij een Kintsugi-vaas, zie je in de buurtkast de lijnen niet letterlijk, maar ze zijn er natuurlijk wel. Zelfs buiten Utrecht: mijn Britse vriendin en haar man waren op bezoek in Utrecht en ik liet ze de Buurtkast zien. Eenmaal terug in Engeland kreeg ik bericht dat zij, haar man en haar moeder graag een donatie wilden doen voor de Buurtkast, of zoals ze zo’n kast in Engeland noemen: the food bank.  De gift kon goed gebruikt worden voor de aanschaf van voedsel en hygiëne producten. In deze turbulente tijden is het hoopvol om te zien hoeveel er gedeeld wordt.

Hoe kun je helpen? Doneer! En dat hoeft niet ingewikkeld te zijn: het helpt al als meer mensen bij het boodschappen doen af en toe een extra product meenemen voor de Buurtkast. Denk aan een extra pastaverpakking, groenten of fruit (bijvoorbeeld in blik of een glazen pot), een pak pasta, shampoo, handzeep, hygiëne producten en ga zo maar door. Of denk aan die ene jas of trui die je niet meer draagt, kinderkleding waar de kinderen uitgegroeid zijn, een mooi boek dat je dubbel hebt… Naast de Welkomstbalie in de Jacobikerk staat een krat waar je goederen in kunt leggen. Handig om voor de dienst op zondag te doen. Je donatie zal dan in de kast gezet worden. Zelf in de kast zetten kan natuurlijk ook. En, zie je als gemeentelid zijnde zelf iets wat je nét nodig had of wat van je gading is: neem het gerust mee, de Buurtkast is echt voor iedereen!